Lampa stabilizująca prąd

czyli nieliniowy opornik stabilizacyjny, statecznik oporowy albo bareter...

Baretery służą do stabilizacji natężenia prądu (stałego lub zmiennego) w obwodach, w których napięcie lub oporność ulegają wahaniom. Najczęściej bywają stosowane do stabilizacji pradu żarzenia lamp elektronowych.

Baretery mają bardzo prostą konstrukcję. Składają sie z drutu (najczęściej stalowego) umieszczonego w bańce szklanej wypełnionej wodorem pod odpowiednim ciśnieniem.

  • Układ pracy bareterów jest prosty - łączy się je szeregowo z obciążeniem.
  • W odbiornikach radiowych baretery stosowano dosyć często w latach 30 i 40. Stabilność sieci energetycznej była wtedy niewielka, a lampy są wrażliwe na nieprawidłowy prąd żarzenia. Z biegiem czasu baretery spotyka się coraz rzadziej (głównie jako stabilizatory prądu żarzenia w sprzęcie pomiarowym, w którym przetrwały do lat 60).
  • Niestety, baretery nie są zbyt trwałe i przez to niezbyt licznie reprezentowane w kolekcjach.
  • Rysunek obok przedstawia charakterystyke baretera i parametry jego pracy zaczerpnięte z poradnika Antoniewicza.
  • Niekiedy baretery zawierały również urdoks, czyli opornik półprzewodnikowy (najczęściej z mieszniny tlenków). Jego zadaniem było ograniczenie prądu przy włączeniu zasilania - na zimno miał duży opór, który malał po rozgrzaniu się urdoksu.
  • Z biegiem czasu urdoksy zaczęto nazywać termistorami - kto pamięta taki duży czarny wałek z telewizorów na lampach serii P?
  • Niekiedy baretery są (nieprawidłowo!) nazywane urdoksami.

Baretery standartowe
Typ Cokół Prąd stabilizowany [A] Zakres napięcia pracy (min-max) [V] Uwagi
0,3B17-35(ZSRR) 0.300
(+/-0.025)
17-35
0,3B65-135(ZSRR) 0.30
(+/-0.03)
65-135
0,425B5,5-12(ZSRR) 0.425
5,5-12
0,85B5,5-12(ZSRR) 0.85
(0.78-0.92)
5,5-12
1B5-9(ZSRR) 1.00
(+/-0.04)
5-9

Ostatnia modyfikacja: 2.01.2003