ZRK Czar 3311

Pierwszy odbiornik radiowy ZRK zbudowany na tranzystorach

Geneza
Zakłady Radiowe im. Marcina Kasprzaka (ZRK) budowały pierwszy polski masowy odbiornik przenośny - lampową Szarotkę. Niestety, pod koniec lat 50 była ona już bardzo przestarzała i w 1958 ZRK zademonstrowały na Targach Poznańskich jej wersję, w której wzmacniacz m.cz. był wykonany na tranzystorach. Nie weszła ona jednak do produkcji, a w 1960 ukazał się całkowicie tranzystorowy odbiornik ZRK o nazwie "Czar".
Czar posiada stosunkowo duży głośnik, co zaowocowało w jakości dźwięku znacznie lepszej niż współczesnych mu tranzystorowych odbiorników Eltry.

Początkowo stosowano tranzystory importowane (OC44, 2xOC45, 2xOC71, 2xOC72), z biegiem czasu zastąpiono je krajowymi (TG20, 2xTG10, 2xTG5, 2xTG50).

Parametry i budowa
Podstawowe parametry odbiornika:
  • Zakresy fal
    • długie: 1820..1050m (165..285 kHz)
    • średnie 560..187m (535..1605 kHz)
  • Selektywność: +/-9kHz = 18dB
  • Czułość: 300μV/m przy 5mW
  • Tłumienie sygnałów lustrzannych: średnie 20dB, długie 30dB
  • Moc wyjściowa 220 mW
Odbiornik była zasilany napięciem 7,5 V za pomocą nietypowej baterii o symbolu 5R10, której produkcję rozpoczęto specjalnie w tym celu. Składała się ona z pięciu połączonych szeregowo ogniw R10. Niektóre odbiorniki wyposażono w rurkę z tworzywa, w której można było umieścić dużo popularniejsze baterie 2R10 i R10.

Nie było możliwości zasilania odbiornika za pomozą zasilacza sieciowego, nie produkowano również pasujących akumulatorów, eksploatacja była więc dosyć droga.
Rozmieszczenie podzespołów Schemat ideowy Schemat układu jest typowy. Słabą stroną odbiornika jest wzmacniacz pośredniej częstotliwości z pojedynczymi układami rezonansowymi, co powoduje słabą selektywność odbiornika. Co prawda posiada on gniazdo anteny zewnętrznej, ale z przyłączoną taką anteną nie sposób go używać, nawet zdala od źródeł zakłóceń.
Linki:

Powrót do tranzystorowych różności