Eltra Izabella MOT-664

Pierwszy polski odbiornik radiowy na tranzystorach z zakresem UKF

Izabella to pierwszy polski odbiornik tranzystorowy umożliwiający odbiór stacji FM na zakresie UKF.

Geneza
Izabella powstała w roku 1969 jako pierwszy przenośny odbiornik radiowy wyposażony z zakres UKF. Informacja została zamieszczona w Radiamatorze 9/1969. Eltra od już wielu lat produkowała małe odbiorniki tranzystorowe, ale nie umożliwiały one odbioru stacji na zakresie UKF, szczególnie zdobywającej coraz większą popularność "Trójki". Wprowadzając Izabellę Eltra wyprzedziła nieco zakłady Diora, które opracowywały "Ewę".
Izabella Tranzystory niezbędne do budowy głowicy UKF i wzmacniacza pośredniej częstotliwości 10.7 MHz nie były produkowane w kraju i musiały pochodzić z importu. Jedynie we wzmacniaczu małej częstotliwości zastosowano tranzystory produkowane w TEWIE.

Instrukcja serwisowa.

Izabella MOT-664
Podstawowe parametry odbiornika:
  • Zakresy fal
    • długie: 2000..1053m (150..285 kHz)
    • średnie 571,4..187m (525..1605 kHz)
    • UKF: 4.55..4.12m (66..73 MHz)
  • Selektywność: UKF S+/-300kHz = 18dB; AM: S+/-9kHz = 25dB
  • Czułość
    • UKF: 15μV/m przy 5mVA, S/N=25dB
  • Tłumienie sygnałów lustrzannych: UKF 20dB, średnie 30dB, długie 34dB
  • Moc wyjściowa 250 mVA przy h<10%
  • Zasilanie 9V (2 baterie 3R12), pobór mocy do 750 mW.
Płytka wzmacniacza m.cz. Wzmacniacz m.cz. Wzmacniacz małej częstotliwości jest najsłabszym ogniwem odbiornika. Przeciwsobny układ wyjściowy na tranzystorach TG50 przypomina układ stosowany we wcześniejszych o prawie dziesięć lat Kolibrach - wzrost mocy osiągnięto przez zwiększenie napięcia zasilania i zastosowanie niewielkich radiatorów nakładanych na tranzystory. Zastosowano też stosunkowo nieduży głośnik (GD10/0,5/1 Z=25Ω).
Płytka wzmacniacza p.cz. Wzmacniacz p.cz. Wzmacniacz pośredniej częstotliwości jest zbudowany stosunkowo porządnie - dwuobwodowe filtry pasmowe znalazły się nie tylko w torze FM, ale i jeden zastosowano w torze AM.
Przełącznik zakresów Układy wejściowe dla fal długich i średnich zamontowano na płytce przełącznika zakresów. Tranzystor mieszacza AM jest wykorzystany jako pierwszy stopień wzmacniacza pośredniej częstotliwości FM, co komplikuje układ przełącznika.
Głowica UKF Głowica UKF występowała w dwóch wersjach GT-1 (w mniejszej obudowie) i GT-2 (we większej, obejmującej kondensator strojeniowy). Obie wersje były budowane w prostym układzie na dwóch tranzystorach (wzmacniacz w.cz z niestrojonym obwodem antenowym i mieszacz samodrgający w układzie wspólnej bazy) i nie różniły się pod względem elektrycznym. Niestety, ani czułość, ani selektywność tych głowic nie jest zachwycająca.

Następcy
Laura - schemat ideowy Laura - schemat montazowy Laura MOT-672 to bezpośrednia następczyni Izabelli. Różni się od niej przede wszystkim dodanym zakresem krótkofalowym (5,8 do 10,5 MHz) i dużo lepszym wzmacniaczem małej częstotliwości - dodano jeden stopień napięciowy, a w stopniu końcowym zastosowano tranzystory AD365 (TG60). Głowica UKF i wzmacniacz p.cz. pozostały bez zmian. Laura posiada gniazdo magnetofonu/gramofonu i zewnętrznego zasilacza. Dla ułatwienia strojenia na falach krótkich wprowadzono precyzer (dodatkowy mały kondensator strojeniowy).
Linki:

Powrót do tranzystorowych różności